Cá rô phi thuộc nhóm cá nước ngọt kích thước trung bình, thường được nuôi công nghiệp với sản lượng lớn. Cá có thân dẹt ngang, vảy to, màu xám đen hoặc hơi ánh xanh. Chúng phát triển nhanh, sống khỏe, trọng lượng có thể đạt từ vài trăm gram đến hơn 1kg tùy môi trường nuôi.
Cá rô đồng là loài cá đặc trưng của đồng ruộng Việt Nam, thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa. Thân cá ngắn và tròn hơn, vảy nhỏ, màu vàng nâu hoặc nâu sẫm. Chúng sống tự nhiên, vận động nhiều nên thịt săn chắc và có mùi thơm đặc trưng khi chế biến.
Người mua thường nhìn thoáng qua mà không quan sát kỹ hình dáng vây, màu thân hoặc kích thước. Ngoài ra, cá rô phi loại nhỏ dễ bị nhầm với cá rô đồng khi đặt chung, nhất là với người ít kinh nghiệm.

Cá rô phi có màu xám đen hoặc ánh xanh, vảy lớn và bóng. Cá rô đồng có màu vàng nâu hoặc nâu sẫm, vảy nhỏ và ít bóng.
Cá rô phi có đầu thuôn dài, miệng nhô nhẹ và thân dẹt. Cá rô đồng đầu tròn, miệng nhỏ và thân ngắn tròn chắc hơn.
Vây lưng cá rô phi dài, nhiều gai và xòe rộng. Vây cá rô đồng ngắn hơn, ít gai và trông gọn cứng hơn.
Cá rô phi trưởng thành luôn lớn hơn cá rô đồng. Cá rô phi nhỏ bán ngoài chợ thường 300–400g, trong khi cá rô đồng chỉ 50–150g mỗi con.
Được nuôi trong ao, hồ hoặc lồng bè nên cá rô phi có kích thước lớn, màu đồng đều, thịt mềm và ít dai.
Sống trong ruộng lúa, kênh rạch; cá vận động nhiều nên thịt săn dẻo, màu vàng nâu đặc trưng. Khi chế biến, cá có mùi thơm mạnh và đậm.
Cá rô phi vị nhẹ, mềm, phù hợp nấu canh, chiên hoặc om. Cá rô đồng cho vị ngọt đậm, bùi thơm, đặc biệt ngon trong món kho hoặc chiên giòn.
Nhỏ, thân tròn ngắn, màu vàng nâu sẫm, vảy nhỏ, chắc thịt và quẫy mạnh khi còn sống.
Thân dài và dẹt, vảy lớn, màu xám đen hoặc ánh xanh. Thịt mềm và trơn nhớt hơn cá rô đồng.
Nhiều người chỉ dựa vào kích thước mà không quan sát vây, đầu và màu thân, dẫn đến mua nhầm cá rô phi nhỏ.
Việc phân biệt cá rô phi và cá rô đồng không khó nếu quan sát kỹ màu sắc, hình dáng thân, đầu và cấu trúc vây. Cá rô đồng có thân tròn nhỏ, thịt săn chắc và thơm; trong khi cá rô phi thân dẹt, vảy lớn và thịt mềm. Nhận biết đúng giúp bạn chọn được loại cá phù hợp và đảm bảo món ăn ngon hơn.